Doç. Dr. Gamze KURT BİREL Yazarın Tüm Yazıları
Programda neden ünitelendirme yerine tematik yaklaşım tercih edilmiştir?
2024 Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı’nda tematik bir yaklaşımın benimsenmesinin birkaç önemli nedeni olduğu söylenebilir. Tematik yaklaşım, geleneksel ünite temelli yapıdan farklı olarak matematiksel kavramların daha geniş bir çerçevede ve gerçek yaşam bağlamlarıyla ilişkilendirilerek öğretimini hedefler. Bu değişikliğin arkasındaki nedenler şöyle özetlenebilir:
1. Bütüncül Öğrenme: Tematik yaklaşım, matematiksel kavramları izole edilmiş üniteler yerine birbiriyle ilişkili temalar içinde öğrenmeyi hedefler. Bu sayede öğrenciler, farklı matematiksel alanları (örneğin geometri, cebir veya istatistik) daha doğal bir şekilde bağdaştırarak bütüncül bir öğrenme deneyimi yaşayabilirler.
2. Gerçek Yaşam/Günlük Hayat Bağlamları: Tematik yaklaşım, matematiği daha anlamlı kılmak ve öğrencilerin öğrendikleri kavramları gerçek yaşam/günlük hayatla ilişkilendirmelerini sağlamak amacı taşır. Bu şekilde öğrenciler, soyut matematiksel kavramların gerçek dünyadaki uygulamalarını daha iyi kavrayabilirler.
3. Eleştirel ve Yaratıcı Düşünme Becerilerinin Geliştirilmesi: Tematik yaklaşım, sadece belirli bir konuya odaklanmaktan ziyade, konuyu daha geniş perspektiften ele alarak öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmelerine fırsat verir. Problem çözme süreçlerinde birden fazla konuyu ilişkilendirerek çözümler üretmeleri teşvik edilmiş olur.
4. 21. Yüzyıl Becerilerine Uyum: Tematik yaklaşım, matematik öğretiminin daha çok 21. yüzyıl becerileriyle (problem çözme, iş birliği, eleştirel düşünme vb.) uyumlu hale getirilmesi için tercih edilmiştir. Öğrencilerin gelecekte karşılaşacakları karmaşık problemleri çözebilmeleri için disiplinler arası düşünme ve yansıtma becerileri geliştirmeleri önemlidir.
5. Kapsayıcı ve Esnek Öğrenme Ortamı: Tematik yaklaşım, öğrenme sürecini daha esnek hale getirebilir ve öğretmenlere farklı yöntem ve materyallerle ders işleme olanağı sunar. Bu, öğrencilere göre farklılaştırılmış öğretimi destekleyebilir ve öğrenme ihtiyaçlarına daha iyi yanıt verebilir.
Bu değişiklik; matematik öğretiminin daha modern, uygulamalı ve öğrenci merkezli olmasına yönelik bir adım olarak görülebilir. Daha önceki programlarda ünite temelli yapı, konuların daha izole bir biçimde öğretilmesine sebep olabiliyordu; tematik yaklaşım ise ele alınan konu ve ilgili becerileri ve eğilimleri bir arada işleyerek bütünsel öğrenmeyi önceliklendiriyor.
Örneğin İstatistiksel Araştırma Süreci teması üzerinden yukarıda anlatılanları inceleyelim. Bu tema etrafında aşağıdaki matematiksel konular bir araya getirilebilir: Öğrencilere veri toplama, organize etme, grafiklerle gösterme, ortalama ve medyan gibi merkezi eğilim ölçülerini hesaplama, veriyi yorumlama gibi adımlardan oluşan istatistiksel araştırma süreci öğretilebilir. TinkerPlots gibi dijital araçlar kullanılarak gerçek yaşam verileri üzerinden öğrenciler çeşitli analizler yapabilirler. Bu, istatistiksel düşünme becerilerini geliştirir ve öğrendiklerini uygulama fırsatı sunar. Ek olarak öğrencilerden verileri kullanarak gelecekteki durumlar için istatistiksel çıkarım yapabilme ve tahmin edebilmeleri için istatistiksel modeller oluşturmaları istenebilir. Örneğin bir anketteki verilerden yola çıkarak belirli bir kararın toplum üzerindeki olası etkisini modelleyebilirler.
İstatistiksel Araştırma Süreci teması, öğrencilerin hayatlarındaki gerçek sorunlarla doğrudan bağlantı kurmalarını sağlar. Örneğin spor istatistikleri, anket sonuçları veya seçim tahminleri gibi konularda öğrenciler; topladıkları veriler üzerinden analiz yapıp karar verme sürecini deneyimleyebilirler. Bu, matematiği soyut bir kavram olmaktan çıkarıp gerçek yaşamla bütünleştirir.
Öğrenciler, verileri analiz edip yorumlayarak ve çıkarımlar yaparak karar vermeyi öğrenirler. Örneğin bir işyerinin satış performansını artırmak için hangi ürünlerin daha çok tercih edildiğine dair veri analizi yapabilirler, bu da onları daha eleştirel ve yaratıcı düşünmeye teşvik eder.
Bu tema işlenirken farklı disiplinlerle de ilişkilendirilebilir. Örneğin sosyal bilimlerde yapılan bir araştırmaya dair veri analizi, fen bilimlerinde kullanılan ölçüm verileri gibi farklı alanlardan örnekler bu tema kapsamında işlenebilir.
Bu örnek, tematik yaklaşımın öğrenciler için neden daha anlamlı ve etkili olabileceğini göstermektedir. Tematik yaklaşım, hem matematiksel kavramların daha bağlantılı bir şekilde öğretilmesini sağlar hem de öğrencilerin gerçek dünyada karşılaşacakları problemlerle matematik alan becerilerini ilişkilendirmelerine olanak sağlar.
Tartışma
- İstatistiksel Araştırma Süreci teması, tematik yaklaşımın öğrencilere sunduğu ne tür öğrenme fırsatları sağlamaktadır ve bu tema, öğrencilerin matematiksel düşünme becerilerini nasıl desteklemektedir?
Bu tema, öğrencilere sadece verilerle çalışma ve verilere dayalı karar verme becerisi kazandırmakla kalmaz; aynı zamanda öğrencilerin çıkarım yapma ve karar verme becerilerini de destekler. Örneğin öğrenciler bir araştırma sorusu oluşturarak, belirli bir konuda toplumsal eğilimleri anlamaya çalışabilir veya bir spor takımının performansını inceleyerek gelecekteki maç sonuçlarına dair tahminlerde bulunabilirler. Böylece öğrenciler istatistiği bir araç olarak kullanarak eleştirel düşünme, problem çözme ve disiplinler arası bağlantılar kurma becerilerini de geliştirirler.
Aşağıdaki soruları yukarıda verilen tematik yaklaşım ve ünitelendirme kavramları üzerinden tartışmak yararlı olabilir. Bu tartışma sırasında temaları ve ele alınan içerikleri tematik yaklaşımın prensiplerine ve gereklerine değinerek yapabilirsiniz.
- Tematik yaklaşımın güçlü yönlerini öne çıkaracak şekilde bir ders tasarımı nasıl yapılabilir?
- Temalarda ele alınan içeriği, tematik yaklaşımın prensipleri gereğince nasıl eleştirirsiniz?
